De stem echode tegen de vochtige wanden van de kelder en leek Bep tot op het bot te bevriezen. Haar hand met de sleutel bleef halverwege de stalen deur steken. De zaklamp in haar linkerhand trilde zo hevig dat de lichtstraal wild over de bakstenen muur danste. Langzaam, pijnlijk langzaam, draaide ze zich om. Bovenaan de krakende houten trap stond de silhouette van een man. Hij was lang, breed geschouderd en droeg een donkere, kletsnatte regenjas waarlangs het water in gestage stroompjes op de vloer droop. Zijn gezicht bleef grotendeels verborgen onder de rand van een natte hoed, maar Bep kon de meedogenloze glinstering in zijn ogen zien.
‘Wie… wie bent u?’ bracht Bep er met moeite uit. Haar keel voelde aan alsof er schuurpapier in zat. ‘En wat doet u in het huis van mijn vader?’
De man zette een stap naar beneden. De houten trede kreunde protesteerend onder zijn gewicht. ‘Het huis van je vader?’ Een droge, vreugdeloze lach ontsnapte aan zijn lippen. ‘Dit huis is al vijftien jaar van niemand meer, Bep. Of liever gezegd: het behoort toe aan degenen die weten wat er onder deze grond verborgen ligt. Je vader, Hendrik, dacht dat hij ons kon bedriegen. Hij dacht dat hij de sleutel kon verbergen en het geheime kluisnummer 109 mee kon nemen in zijn graf. Maar het bloed kruipt waar het niet gaan kan, nietwaar? En nu ben jij hier. Met de sleutel.’
Bep zette voorzichtig een stap achteruit, totdat haar rug tegen het koude, harde ijzer van de verborgen deur met nummer 109 stootte. Haar gedachten raasden. De man die daar op de trap stond, was dezelfde stem die ze door de telefoon had gehoord vlak nadat de kamer van Ger was binnengedrongen. Dat betekende dat Ger niet zomaar was overleden. Hij was gepakt. En de verpleegkundige… Bep durfde niet eens te denken aan wat er met haar was gebeurd.
‘Meneer Ger… wat hebben jullie met Ger gedaan?’ vroeg Bep, terwijl ze met haar vrije hand achter haar rug naar een wapen zocht. Haar vingers raakten alleen een loszittende, vochtige baksteen in de muur.
‘Ger was een oude dwaas die twintig jaar lang van schaduw naar schaduw is gesprongen,’ zei de man ijzig. Hij zette weer een stap naar beneden. Hij was nu halverwege de trap. ‘Hij dacht dat hij zijn schuld kon afkopen door een zwijgen dat twee decennia duurde. Maar schulden verdwijnen niet, Bep. Ze verzamelen rente. En Ger heeft zijn schuld uiteindelijk betaald. Nu is het jouw beurt om de sleutel te overhandigen.’
‘Ik weet niet eens wat deze sleutel opent!’ roep Bep wanhopig uit. ‘Mijn vader heeft mij nooit iets verteld! Ik dacht dat dit huis gesloopt was! Ik heb vervalste documenten gekregen, jarenlang!’
‘Juist,’ knikte de man trager. hij stapte nu de keldervloer op. Het licht van de zaklamp scheen op zijn gezicht. Hij had een diep litteken dat van zijn linker jukbeen naar zijn kaak liep, alsof iemand hem ooit met een mes had getekend. ‘De stichting die het land zou opkopen, de familierechtadvocaat die de brieven stuurde… dat waren wij. We moesten de buitenwereld en jou doen geloven dat de plek verdwenen was, zodat we in alle rust konden zoeken. Maar Hendrik had het kluisje te goed beveiligd. Alleen de originele sleutel met het ingegraveerde nummer kan het mechanisme van deur 109 ontgrendelen zonder de interne lading te vernietigen. En die sleutel lag al die tijd bij Ger.’
De man stak zijn hand uit. Hij droeg een zwarte lederen handschoen. ‘Geef me de sleutel, Bep. En misschien wandel je hier levend uit. Je bent een oude vrouw. Je hoort niet thuis in het spel dat je vader speelde.’
Bep keek naar de zwarte handschoen, en daarna naar de verroeste sleutel in haar eigen hand. Ze dacht aan haar vader, Hendrik. Ze herinnerde zich zijn norse blik, de vele nachten dat hij opgesloten zat in het kantoor op de begane grond, en de geheimzinnige bezoekers die 's nachts via de achterdeur kwamen en gingen. Had haar vader gewerkt voor deze criminele organisatie? Was hij een smokkelaar geweest? Of iets veel ergers?
‘Mijn vader was een eerlijke man,’ zei Bep, al klonk haar eigen stem hol en onzeker in de grote kelder.
‘Je vader was een dief,’ snauwde de man met het litteken. Hij zette een snelle stap voorwaarts. ‘Hij heeft het archief van het Consortium gestolen vlak voordat de politie de inval deed in 1989. Documenten, obligaties, en de namen van iedereen die betrokken was bij de netwerken in Duitsland en Nederland. Vijfendertig jaar aan chantage-materiaal. Het ligt allemaal achter die deur!’
De man greep naar Beps arm. In een vlaag van paniek en instinct liet Bep de zaklamp vallen en maaide ze met haar andere hand naar het gezicht van de man. Haar vingernagels schrapten over zijn wang, precies over het oude litteken. De man vloekte luid en greep naar zijn gezicht.
Dat was het enige moment dat Bep nodig had.
Ze keerde zich bliksemsnel om naar de stalen deur 109. In het pappend duister schoof ze op tastgevoel de verroeste sleutel in het gatslot. Het ijzer schuurde hard. Ze draaide de sleutel met al haar kracht om.
KLIK-KLACK!
Het zware mechanisme in de deur klikte open. Bep duwde met haar schouder tegen de zware stalen plaat. De deur week schurend over de stenen vloer naar achteren. Ze glipte de donkere ruimte binnen en trok de deur met een luide knal achter zich dicht.
Aan de buitenkant klonk een doffe klap toen de man met zijn volle gewicht tegen de deur aan rende.
‘Je bent er ingelopen, idioot!’ schreeuwde de man van buiten, zijn stem klinkend alsof hij door een dikke muur sprak. ‘Er is geen andere uitgang uit kamer 109! Je hebt jezelf opgesloten in de bunker van je vader! En de zuurstof raakt binnen een uur op!’
Bep stond in het absolute duister. Haar ademhaling was zo luid dat het het geluid van haar eigen hartslag overstemde. Ze tastte in haar jas zakken en haar vingers raakten het doosje lucifers dat ze altijd bij zich droeg voor haar kaarsen thuis. Met trillende handen streek ze een lucifer af.
Het kleine gele vlammende lichtje ontbrandde en verlichtte de kleine, betonnen ruimte waarin ze zich bevond.
Het was geen kluis. Het was een controlekamer.
Aan de muren hingen oude landkaarten, vergeelde foto's van mannen in pakken, en een gigantisch houten bureau vol papieren. Maar wat Beps aandacht direct trok, was de achterwand van de kamer. Daar hing een gigantisch stalen luik met een draaiwiel, en een bordje daarboven met de tekst: Nooduitgang - Tunnel naar de Oude Kleigroeve (1944).
Maar toen de lucifer bijna haar vingers verbrandde en doofde, zag ze op de grond voor het bureau iets anders liggen. Een menselijk geraamte, gekleed in de restanten van een oud doktersjasje, met een lederen tas strak tegen zijn borstkas gedrukt.
En achter Bep klonk plotseling het geluid van een metaalzaag die zich aan de buitenkant van de stalen deur 109 in het slot begon te vreten.
