De ochtendzon stond nu hoog boven Arnhem. De frisse, zuivere lucht na de stormachtige nacht blies door de geopende ramen van het advocatenkantoor van meneer De Witt, dat uitzag over de Rijn. Op de grote eikenhouten tafel in het midden van de kamer lagen de documenten uit kluis 209 netjes geordend in lange rijen.
Bep zat in een diepe lederen fauteuil met een warme kop kamillethee in haar handen. Ze droeg schone kleren die De Witt voor haar had laten regelen. De vermoeidheid was nog steeds zichtbaar in de donkere kringen onder haar ogen, maar haar blik was helder en vastberaden.
Meneer De Witt legde zijn telefoon neer en keek Bep aan. 'Het Hoofdbureau van de Nationale Recherche heeft de zaak overgenomen. Inspecteur Bakker en Victor von Berg zijn officieel in verzekering gesteld. Charlotte von Berg heeft via haar advocaten in Duitsland al een volledige bekentenis afgelegd in de hoop op strafvermindering. De chemische Lekkage in Ubbergen is door de brandweer en de milieudienst volledig onder controle gebracht. Er is geen enkel gevaar meer voor het drinkwater.'
Bep knikte langzaam en nam een slok van haar thee. 'En de documenten? De namen van de collaborateurs?'
'Die zijn overgedragen aan het Nationaal Archief en het Ministerie van Justitie,' zei De Witt met een glimlach. 'Er is vanmorgen een persconferentie aangekondigd. De verzetsfamilies zullen eindelijk de erkenning en de financiële compensatie krijgen waar ze tachtig jaar op hebben gewacht. Uw vader zal de boeken ingaan als een van de grootste stille helden van de Nederlandse geschiedenis.'
Bep glimlachte zacht. Dat was wat ze wilde horen. De naam van Hendrik van Leeuwen was gezuiverd. Geen roddels meer over smokkel, geen twijfels meer over zijn integriteit.
Maar op de kleine bijzettafel naast Bep lag het zilveren sleuteltje met het adres in Parijs: Rue de la Paix 14.
'Wat gaan we met dat sleuteltje doen, meneer De Witt?' vroeg Bep, terwijl haar blik op het glanzende metaal rustte.
De Witt zuchtte en schoof een brilletje op zijn neus. Hij pakte een vergeeld dossier op dat hij onderop een van de kisten uit kluis 209 had gevonden. 'Ik heb de oude personeelsdossiers van uw vader uit de oorlogsjaren doorgenomen, Bep. Het blijkt dat Hendrik tussen 1942 en 1944 niet alleen in Gelderland actief was. Hij maakte deel uit van het zogenaamde 'Escape Line'-netwerk—een ondergrondse route waarmee neergestorte geallieerde piloten via Arnhem, Brussel en Parijs naar Spanje werden gesmokkeld.'
'Parijs...' mompelde Bep.
'Juist,' knikte De Witt. 'Het hoofdkwartier van die ontsnappingslijn in Frankrijk stond onder leiding van een Franse verzetsvrouw genaamd Geneviève Delacroix. Uit de brieven in dit dossier blijkt dat Hendrik en Geneviève intensief hebben samenwerkt. Het pand aan de Rue de la Paix 14 was een veilige schuilplaats.'
Bep voelde haar hart sneller kloppen. 'Mijn moeder... mijn moeder is in 1950 overleden toen ik pas twee jaar oud ছিল. Vader heeft nooit veel over haar gesproken. Hij zei altijd dat ze een Franse vluchtelinge was die hij tijdens de oorlog had ontmoet.'
De Witt keek Bep met een meelevende blik aan. Hij sloeg het dossier om en liet een kleine foto zien die tussen de pagina's geplakt zat. On de foto stond een jonge, mooie vrouw met donker krullend haar en dezelfde sprankelende ogen als Bep.
Onder de foto stond geschreven: Geneviève Delacroix (Schuilnaam: Elster) - Parijs 1943.
'Geneviève wás uw moeder, Bep,' zei De Witt zacht. 'Uw vader ontmoette haar in Parijs. Maar volgens de officiële archieven van het Franse verzet is Geneviève in februari 1944 gearresteerd door de Gestapo en spoorloos verdwenen. Hendrik heeft altijd gedacht dat ze was omgekomen.'
Bep staarde naar de foto van haar moeder. Haar vingers trilden toen ze het zilveren sleuteltje opraapte. 'Maar als vader dit sleuteltje in de envelop met mijn naam heeft gestopt... betekent dit dat hij dacht dat er in Parijs nog iets van haar achtergebleven was?'
'Er is maar één manier om daar achter te komen,' zei De Witt.Hij pakte een leren reistas en zette die naast de deur. 'Ik heb twee treintickets voor de Thalys naar Parijs geboekt. We vertrekken om twee uur vanaf Arnhem Centraal.'
Bep keek verrast op. 'U gaat mee?'
'Mevrouw Van Leeuwen,' zei De Witt met een knipoog, 'ik ben al vijftien jaar de advocaat van uw familie. Denk u dat ik het laatste hoofdstuk van dit verhaal ga missen?'
Vier uur later raasde de sneltrein door het Franse landschap. Bep keek uit het raam naar de voorbijflitsende groene velden en de kleine Franse dorpen. De spanning die haar de afgelopen nacht in haar greep had gehouden, maakte plaats voor een vreemde, melancholische nieuwsgierigheid.
Om zes uur 's avonds kwam de trein aan op het Gare du Nord in Parijs. De stad van het licht lag gehuld in een zachte, gouden herfstgloed. De bladeren van de platanen langs de boulevards waren verkleurd tot een warm oranje—precies zoals de esdoornbladeren in Arnhem.
Een taxi bracht Bep en De Witt naar de Rue de la Paix, een elegante, historische straat vlak bij de beroemde Place Vendôme. Nummer 14 bleek een statig, negentiende-eeuws appartementengebouw te zijn met een zware smeedijzeren poort en een klassieke Franse binnenplaats.
De oude concierge van het gebouw, een man van in de tachtig met een kleine snor, keek Bep en De Witt nieuwsgierig aan toen ze de hal binnenstapten.
'Bonsoir, monsieur, madame,' zei de man in het Frans. 'Kan ik u ergens mee helpen?'
De Witt stapte naar voren en sprak de man in vloeiend Frans toe. Hij liet het zilveren sleuteltje zien en het oude document van het verzet.
De ogen van de oude concierge sperden zich wijd open. Hij keek van het sleuteltje naar Beps gezicht, en zijn uitdrukking veranderde van zakelijk naar diep geëmotioneerd.
'Mon Dieu...' fluisterde de concierge in het Frans. 'U bent de dochter van Elster... U bent de kleine Bep.'
'U... u kent mijn moeder?' vroeg Bep in gebroken Frans.
'Ik was een jongen van twaalf toen uw moeder hier woonde,' zei de concierge met een trillende stem. 'Zij heeft mijn familie gered tijdens de bezetting. Mevrouw... uw moeder is niet omgekomen in 1944.'
Bep voelde de wereld onder haar voeten wankelen. 'Wat zegt u? Mijn moeder... heeft de oorlog overleefd?'
'Ja,' zei de concierge zacht. 'Ze is na de bevrijding teruggekeerd naar dit gebouw. Ze heeft hier gewoond tot haar dood in 1998. En ze heeft al die jaren gewacht tot iemand met dat zilveren sleuteltje de deuren van appartement 4B zou komen openen.'
De concierge pakte een koperen lantaarn en wenkte hen naar de oude, houten lift in de hoek van de hal.
Terwijl de lift langzaam naar de vierde verdieping steeg, bonsde Beps hart in haar keel. Haar moeder had geleefd tot 1998... Ze was vijftig jaar lang in Parijs geweest, terwijl Bep in Nederland opgroeide in het geloof dat haar moeder dood was!
Waarom was haar moeder nooit teruggekeerd naar Arnhem? Waarom had haar vader haar nooit naar Frankrijk gebracht?
De lift stopte met een schok op de vierde verdieping. De concierge leidde hen door een smalle, met tapijt belegde gang naar een houten deur met een koperen bordje: 4B.
Bep stak de zilveren sleutel in het slot.
Het slot draaide geruisloos om.
De deur zwaaide open, en Bep stapte een appartement binnen dat leek te zijn stilgezet in de tijd. De meubels, de schilderijen, de geur van lavendel en oude boeken... alles was onaangeroerd gebleven.
Op de grote eettafel in het midden van de salon lag een dikke, houten kist, bedekt met een fijne laag stof. En boven de kist hung een gigantisch olieverfschilderij van een jonge man en een baby.
De man op het schilderij was haar vader, Hendrik. En de baby in zijn armen... was Bep zelf.
Maar toen Bep naar de kist op de tafel liep om hem te openen, klonk er vanuit de schaduw van de aangrenzende kamer het geluid van een voorzichtig schrapende wandelstok.
Een stokoude vrouw, gekleed in een eenvoudige zwarte jurk, stapte langzaam het licht van de salon binnen.
