Het metalen rolluik boog licht door onder het brutale geweld van de mannen buiten. Elk schokkend geluid weergalmde als een donder slag in de besloten ruimte van de goudsmederij. Mijn hart sloeg op hol in mijn borstkas, een ritme dat bijna synchroon liep met het tikken van het zilveren horloge aan mijn pols.
"In godsnaam, Jonas, aarzel niet!" beet Victor me toe. Hij duwde me ruw naar een zware houten deur aan de achterzijde van de winkel, half verborgen achter een hoog kanten gordijn. "Als Helena's mannen je te pakken krijgen, stellen ze geen vragen. Voor hen ben jij het wandelende bewijs van de schande van hun familie."
"Maar ik weet van niets!" riep ik uit, terwijl ik me losruukte. "Ik ben een antiektaxateur uit Gent, geen crimineel! M’n opa was een timmerman!"
"Jouw opa was een man met geheimen die een hele dynastie hebben vernietigd," sprak Victor scherp, terwijl hij een zware ijzeren grendel van de achterdeur schoof. "Iedereen dacht dat de diamanten van 1962 voorgoed verloren waren. Maar als jij dat horloge draagt, betekent het dat de sleutel tot de kluis van Leo Van den Berg weer op straat is. Ga! Volg de steeg naar de Kammenstraat en meng je onder de mensen. Vertrouw niemand!"
Voordat ik nog iets kon vragen, duwde Victor me door de opening. De deur sloeg achter me dicht en ik hoorde het slot meteen omdraaien.
Ik bevond me in een nauwe, vochtige steeg tussen twee hoge bakstenen gebouwen. De geur van frituurvet, uitlaatgassen en klamme baksteen drong mijn neus binnen. Het felrode licht van de ondergaande zon viel schuin over de kasseien. Boven mijn hoofd hoorde ik het doffe gekraak van brekend staal aan de voorkant van de winkel — de mannen van Helena waren door het rolluik gebroken.
Ik spande mijn spieren aan en begon te rennen. Mijn schoenen kletterden luidruchtig op de oneffen steentjes. Mijn verstand schreeuwde om een verklaring, maar mijn overlevingsinstinct nam het over. Mijn opa Piet, de man die urenlang stil naar de gaskachel kon staren, die mij houten speelgoed bootjes leerde snijden... een dief? Een moordenaar? Het idee voelde als een gif dat langzaam door mijn aderen sijpelde.
Aan het einde van de steeg sloeg ik rechtsaf, een drukkere winkelstraat in. Mensen weken verrast uit voor mijn haastige stappen. Ik keek over mijn schouder. Precies op dat moment kwam een van de mannen in het zwarte pak de steeg uit gestormd. Hij was gespierd, met een strak geschoren hoofd en een gure blik. Zodra zijn ogen de mijne kruisten, greep hij naar zijn binnenzak en versnelde hij zijn pas.
Paniek sloeg om in pure adrenaline. Ik dook een smalle doorgang in naar een overdekte winkelpassage, duwde een winkelwagentje van een straatmuzikant opzij en veroorzaakte een kletterende chaos van koperen potten en instrumenten. Het geschreeuw van de muzikant stierf snel weg naarmate ik dieper het Antwerpse steegjesnetwerk in vluchtte.
Ik stopte pas toen ik hijgend tot stilstand kwam in een schaduwrijke hoek van het Hendrik Conscienceplein. Het plein lag er rustig bij onder de schaduw van de barokke Carolus Borromeuskerk. Mensen zaten op het terras van een café te drinken, onbewust van het drama waarin ik zojuist was beland.
Mijn ademhaling was zwaar en stootgewijs. Mijn vingers trilden onbeheersbaar toen ik het zilveren horloge van mijn pols losmaakte. Ik hield het dicht bij mijn gezicht. In het gouden licht van de schemering leek de gravering van de zwaluw – of het familiewapen – bijna te leven.
Is dit wat je me wilde meegeven, opa? Geen erfenis, maar een doodsv Vonnis?
Ik dacht aan zijn laatste woorden. Draag dit nooit in Antwerpen, Jonas. Beloof dat. Hij had me niet willen waarschuwen voor een bijgeloof; hij had me willen beschermen tegen de schaduwen uit zijn eigen duistere verleden. Hij wist dat als ik de voet op Antwerpse bodem zou zetten met dit horloge, de beruchte familie Van den Berg me zou vinden.
Maar waarom had hij het dan niet gewoon vernietigd? Waarom het niet in de Schelde gooien, als het zo’n gevaarlijk voorwerp was?
Mijn gedachten werden wreed onderbroken door de zachte trilling van mijn telefoon in mijn jas zak. Ik pakte het toestel. Het scherm toonde een onbekend, vast nummer uit Antwerpen.
Ik twijfelde. Mijn vinger zweefde boven het scherm. Uiteindelijk swipe ik om op te nemen en zette de telefoon voorzichtig aan mijn oor.
"Jonas?" klonk een ijzige, maar verrassend heldere vrouwenstem. Geen geschreeuw, geen opgewondenheid, alleen een kille, aristocratische autoriteit.
"Wie is dit?" vroeg ik, terwijl ik me dieper in de schaduw van een steunpijler van de kerk trok.
"Mijn naam is Helena Van den Berg," sprak de stem rustig. "En jij bent de kleinzoon van de man die vijftig jaar geleden mijn broer heeft vermoord en onze familie van haar toekomst heeft beroofd."
"Mijn grootvader was geen moordenaar!" beet ik haar toe, hoewel de twijfel mijn stem liet beven. "Hij was een eerlijke man uit Gent!"
Aan de andere kant van de lijn klonk een kort, vreugdeloos lachje. "Een eerlijke man verandert niet van identiteit, Jonas. Een eerlijke man vlucht niet midden in de nacht met drie miljoen euro aan ruwe diamanten en het horloge van een dode. Victor dacht dat hij je hielp door je weg te sturen, maar hij heeft je alleen maar tijd gekocht. Heel weinig tijd."
"Wat wilt u van mij?" vroeg ik met ingehouden adem.
"Ik wil het horloge. Niet vanwege de zilveren kast, maar vanwege wat er ín het binnenwerk verborgen zit. Iets wat jouw opa waarschijnlijk nooit heeft durven aanraken. Geef het me, Jonas, en ik laat je levend de stad verlinken. Weiger je... dan zul je ontdekken hoe diep de graven zijn die wij in de Antwerpse haven graven."
"En hoe weet ik dat u me niet doodt zodra ik het u geef?"
"Dat weet je niet," antwoordde Helena ijskoud. "Maar je hebt geen keuze. Kijk eens naar het standbeeld in het midden van het plein waar je nu staat."
Een schok van ijskoude schrik ging door mijn lijf. Mijn ogen schoten naar het standbeeld van Hendrik Conscience op het plein. Daar, op een bankje niet meer dan tien meter van me vandaan, zat een man met een zwarte zonnebril en een krant. Hij keek niet naar het papier, maar strak naar mij. Hij bracht zijn hand naar zijn oor en knikte langzaam.
"Tien minuten, Jonas," fluisterde Helena door de telefoon. "In het Stadsarchief aan de Oude Leeuwenrui. Kom alleen. Als ik de politie zie, of als je probeert te vluchten, zorgen mijn mannen ervoor dat je Gent nooit meer terugziet."
De verbinding werd verbroken.
Ik strak mijn telefoon weg, mijn hart bonkte als een razende. Ik was gevangen in een web waar ik de draden niet van kende. Maar toen ik mijn blik weer op het horloge richtte, viel mijn oog op iets wat Victor over het hoofd leek te hebben gezien.
Bij de zachte klik van het achterdeksel, dat nog steeds een piepklein stukje openstond, zag ik tussen de piepkleine raderwieltjes een minuscuul stukje vergeeld papier klemmen. Het was er bewust tussen geduwd, diep in het mechanisme.
Voorzichtig, met de nagel van mijn duim, peuterde ik het flinterdunne papiertje los. Het was opgevouwen tot het formaat van een luciferskopje. Ik vouwde het open met trillende vingers.
Op het papiertje stond het handgeschreven handschrift van mijn opa Piet, strak en duidelijk:
Jonas, als je dit leest, ben ik er niet meer en is Helena dichtbij. Geloof niks van wat ze zegt over Leo. Leo leeft. Zoek de kluis onder de oude houtzaagerij aan de Dokken.
Mijn adem stokte. Leo Van den Berg... leefde nog?
Voordat ik het papiertje weer kon opvouwen, hoorde ik het geluid van zware voetstappen op de kasseien die snel dichterbij kwamen. De man van het bankje was opgestaan en liep met snelle schreden mijn richting uit, zijn hand onder zijn jas gestoken.
Ik keek naar het papiertje, naar het horloge, en vervolgens naar de donkere steeg die naar de haven leidde.
---
