DEEL 5 — De tafel van twee
Het appartement was klein, maar warm en schoon. Overal stonden planten in terracotta potten en aan de muur hingen lijsten met foto’s van Daan in verschillende levensfasen: als kleuter op het strand, met een houten zwaard in de hand, en recenter in een sporttenue met een medaille om zijn nek. Geen enkele foto van mij. Dat hoefde ook niet; ik had mijn eigen afwezigheid immers zelf georganiseerd.
Emma liep naar de kleine keukenhoek en zette een fluitketel op het vuur. Het geluid van gas dat ontsteekt klonk in de stille kamer. Ik stond in het midden van het vertrek, mijn handen onwennig in de zakken van mijn natte jas, wetend dat ik nergens kon gaan zitten zonder dat het ongemakkelijk zou worden. “Wil je je jas uitdoen?” vroeg ze zonder om te kijken.
Haar rug was naar mij toe gekeerd. “Ja... dank je,” stamelde ik. Ik trok de jas uit en hing hem over de rug van een houten stoel aan de eettafel. Aan die tafel stond een lege stoel. Precies zoals bij mij thuis. Alleen stond hier het servies al klaar voor twee personen. “Daan is bij een vriend,” zei ze, alsof ze mijn gedachten wilde voor zijn. Ze pakte twee mokken uit de kast.
“Hij vertelde dat je aan de deur stond. Dat je alle loten van hem hebt gekocht.” Ik voelde een blos op mijn wangen branden. “Ik wilde hem niet wegsturen. Hij lijkt zoveel op... op zijn grootvader.” Emma’s hand haperde toen ze de theezakjes in de mokken deed. Ze keek niet naar me, maar haar schouders spanden zich aan. “Ja. Dat hoor ik vaker. Soms zie ik hem lachen in de spiegel en dan is het alsof mijn vader weer even terug is.” “Emma,” begon ik, en ik voelde de brok in mijn keel groter worden.
“Het spijt me.” Drie woorden. Slechts drie eenvoudige woorden waar ik twintig jaar lang te laf voor was geweest. Ik had ze in duizend verschillende scenario’s in mijn hoofd geoefend, in bed, tijdens het afwassen, op die eenzame feestdagen waarop ik alleen aan tafel zat met mijn extra bord. Maar nu ze eruit kwamen, klonken ze hol en onvoldoende. Wat stelden drie woorden voor na twee decennia van koude stilte?
Emma draaide zich langzaam om. Ze hield de theezakjes vast aan hun touwtjes, het water in de ketel begon te ruizen. Haar ogen waren droog, maar haar blik sneed dieper dan tranen ooit hadden kunnen doen. “Weet je wat het ergste is, mam?” vroeg ze met een rust die me bijna angst aanjoeg. “Het was niet eens dat je me uit huis zette. Dat was erg, ja. Ik was negentien, zwanger en doodsbang.
Ik dacht dat de wereld verging. Maar de echte klap kwam niet van die beslissing.” Ze legde de theezakjes neer en liep naar de tafel. Ze ging zitten op de stoel tegenover de lege plek. “De echte klap was dat je daarna nooit meer hebt omgekeken,” ging ze verder, haar stem trilde nu toch een klein beetje. “Geen brief, geen telefoontje, geen stiekem berichtje via via om te vragen of we het wel redden.
Twintig jaar lang, mam. Twintig winters waarin ik me af vroeg of je überhaupt nog wist dat ik bestond.” Ik liet mijn hoofd hangen. Tranen stroomden nu ongehinderd langs mijn neus en vielen op de houten vloer. Ik kon niets verontschuldigen. Ik kon niet zeggen dat ik het druk had gehad, of dat ik dacht dat het beter voor haar was. Dat zou een leugen zijn. Ik was simpelweg te trots geweest. Te bang om mijn gezicht te verliezen tegenover de buitenwacht. “Ik dacht dat je gelukkiger zou zijn zonder mij,” fluisterde ik. Emma schudde haar hoofd. Een trieste, bittere glimlach verscheen om haar mond. “Niemand is gelukkiger als zijn moeder hem uitbant, mam. Niemand.”
