DEEL 6 — Het archief van de tijd
Het papier voelde inmiddels bijna koud aan in mijn handen. De wind trok aan, en een paar harde druppels regen vielen op de bladzijden, waardoor de inkt dreigde uit te lopen. Ik hield de brief angstvallig dicht bij me, beschermend tegen de elementen, terwijl ik gretig verder las in het schemerdonker van het park. Het verhaal bereikte nu een punt waarop de grenzen tussen de fysieke werkelijkheid en iets heel anders volledig leken te vervagen.
Wat had de receptionist in het oude ziekenhuisarchief aan Thomas onthuld? De vrouw had niet alleen gezegd dat er geen patiënt met die naam was op de moderne afdeling; ze had een dikke, stoffe uitgave tevoorschijn gehaald uit de kelder van het gemeentearchief, een register dat terugging tot de late jaren zestig. En daar, op bladzijde zoveel, stond de naam Anna genoteerd. Maar niet met een datum van een recente opname, en ook niet met een adres in Duitsland.
Er stond een overlijdensakte.
Ik las de zin driemaal om zeker te weten dat mijn ogen me niet bedrogen. Anna was helemaal niet naar Duitsland vertrokken in 1968 om daar een nieuw leven op te bouwen. Ze was nooit getrouwd met een andere man, ze had nooit kinderen gekregen die later uitvlogen. Kort na die fatale avond in oktober 1968, toen haar vader ontdekte dat ze nog steeds contact zocht met de jonge architect, was ze in een diepe, verstikkende depressie geraakt.
Ze kon de druk niet aan, de constante angst, de onvrijheid om te kiezen voor de man van wie ze hield. Op een koude novembernacht, precies toen de mist over de rivier hing, was ze weggelopen uit het ouderlijk huis. Niet naar een station om te vluchten, maar naar het water aan de rand van het dorp.
Het politierapport uit die tijd, waarvan Thomas kennelijk een kopie had weten te bemachtigen, was kort en koel geformuleerd. Een verdwijning. Een zoektocht met honden langs de rivieroever. En dagen later het onvermijdelijke vinden van haar jas die aan een tak was blijven hangen bij de oude stuw. Haar lichaam was nooit officieel teruggevonden in het kolkende water, maar de conclusie van de autoriteiten was destijds glashelder geweest. De jonge Anna had haar eigen leven genomen, verteerd door verdriet en de onmogelijke keuzes van haar jeugd.
Mijn adem stokte in mijn keel. Ik keek op van de brief en keek naar de lege ruimte om me heen. Het park leek ineens niet meer zo vredig. De schaduwen onder de bomen leken langer, donkerder, bijna tastbaar. Als Anna al sinds 1968 niet meer onder de levenden was... wie of wat had Thomas dan die avond ontmoet op datzelfde pad? Wie had er tegen hem gepraat met die vertrouwde stem? Wie had haar hand op zijn schouder gelegd?
Thomas schreef in de volgende alinea dat hij, toen hij dit archief in handen kreeg, niet in huilen was uitgebarsten, zoals iedereen zou verwachten. Integendeel. Er viel een vreemde, bijna serene rust over hem heen. Hij begreep nu waarom ze er die avond precies om vijf uur stond. Niet als een levende vrouw van vlees en bloed die uit het buitenland was teruggekomen, maar als een echo van de tijd, een herinnering die zo sterk was geworden dat ze zich door pure liefde en verlangen een weg had gebaand naar de werkelijkheid. Of misschien, zo dacht Thomas, was hij zelf al zo dicht bij de grens gekomen dat de twee werelden – die van de levenden en die van de doden – elkaar begonnen te raken.
Ik voelde de haren in mijn nek overeind komen. De gedachte dat Thomas al die maanden op dat bankje had gezeten om te wachten op een gestalte uit het verleden, op een liefde die de dood had overstegen, gaf me een diep gevoel van ontzag en tegelijkertijd een ijzige rilling. Hij wist het. Hij wist dat ze niet meer leefde, of misschien voelde hij aan alles dat zijn eigen tijd er bijna op zat. Dat was de reden waarom hij die brief aan mij had meegegeven. Hij wist dat ik de enige was die de moeite had genomen om naast hem te zitten, om niet weg te lopen voor zijn zwijgzaamheid, om te luisteren naar de stiltes die zwaarder wogen dan woorden.
De regen begon nu serieus door te zetten. Grote druppels vielen op de bladzijden, en ik moest mijn jas opentrekken om de brief tegen mijn borst te drukken en te beschermen tegen het vocht. Maar ik moest doorlezen. Er restten nog een paar pagina's, en de toon van het handschrift veranderde in de allerlaatste alinea's naar een directe boodschap, een persoonlijke opdracht die speciaal voor mij leek te zijn geschreven. Wat wilde Thomas dat ik zou doen met dit verhaal? En belangrijker nog: wat betekende dit voor de toekomst van mijn eigen eenzame avonden in dit dorp? De volgende bladzijden beloofden de ultieme ontknoping, een mysterie dat mijn leven voorgoed zou veranderen.
