De wind trok aan mijn natte haren, maar ik voelde de kou niet eens meer. De aanwezigheid van Julian – de zwager van wie we al meer dan veertig jaar dachten dat hij ergens in het buitenland was omgekomen of een nieuw leven was begonnen – woog als een loden last op mijn schouders. Hij stond hier, in mijn achtertuin, op exact dezelfde plek waar hij en Gerard vroeger eindeloze discussies hadden gevoerd over de zaak, over het land en over de toekomst.
"Waar... waar ben je al die jaren gebleven?" bracht ik uit, terwijl ik krampachtig het gescheurde papiertje met de onvoltooide brief in mijn jaszak vasthield. "Gerard zei dat je in 1980 na die fatale ruzie naar Canada was vertrokken. Hij zei dat je nooit meer iets van je had laten horen omdat je ons haatte!"
Julian lachte kort en schamper. Het geluid klonk hol in de regen. "Naar Canada? Dat was het mooie sprookje dat Gerard voor iedereen in het dorp heeft opgehangen om de monden te snoeren. Ja, we hadden ruzie, Elizabeth. Een gigantische ruzie. En jij weet heel goed waarover die ging." Hij stapte nog een halve meter naderbij, tot ik de geur van nat wol en dure aftershave – dezelfde geur als toen we jong waren – kon ruiken. "Het ging niet om het bedrijf, en het ging al helemaal niet om geld. Het ging om Kees."
De wereld leefde even niet meer. De regen leefde niet meer. Alleen die enkele zin weerkaatste in mijn schedel als een echo in een lege kerk.
"Wat... wat zeg je nu?" stotterde ik. "Kees was toen nog niet eens geboren! Hij is in 1980 pas... wacht..."
Mijn gedachten raasden door elkaar als op hol geslagen paarden. Kees was geboren in mei 1980. Gerard en ik waren getrouwd in 1978. Altijd had iedereen in het dorp gezegd dat Kees een late starter was geweest tijdens de zwangerschap, of dat hij wat kleiner was bij de geboorte. Maar toen Julian nu met die doordringende blik naar mij keek, vielen de puzzelstukjes met een gruwelijke precisie in elkaar.
Julian en ik... in die snikhete zomer van 1979, toen Gerard voor zijn werk wekenlang in Duitsland verbleef. Een moment van zwakte, een dwaasheid waarvan we dachten dat die voor eeuwig begraven zou blijven in de schaduw van de Hollandse wilgen.
"Je wist het," fluisterde ik, en de tranen stroomden nu ongehinderd over mijn wangen, vermengd met de regen. "Je wist dat Kees jouw zoon was."
"Natuurlijk wist ik dat," zei Julian met een stem vol diepe bitterheid. "En Gerard kwam erachter in die beruchte nacht van 14 augustus 1980. Niet via jou, maar via oude brieven die hij in mijn atelier vond. Hij confronteerde mij ermee. Er ontstond een handgemeen bij de sluis aan de Hollandse IJssel. Gerard sloeg me neer, liet me voor dood achter in het donkere water, en stal mijn identiteit, mijn leven en mijn kind. Hij dwong je om te zwijgen op straffe van de dood van de baby. En jij... jij hebt al die jaren meegewerkt aan zijn grote leugen."
Ik sloeg geschokt mijn hand voor mijn mond. Een ijzingwekkende rilling trok door mijn ruggengraat. Gerard... de man van wie ik dacht dat ik hem kende, de vader die Kees had grootgebracht... was een moordenaar en een bedrieger geweest.
"Nee..." snikte ik. "Ik wist van dat handgemeen aan de sluis niets af! Gerard vertelde me dat je uit eigen beweging was vertrokken! Hij... hij vertelde me dat je nooit meer terug zou komen!"
Julian keek me indringend aan. Uit zijn binnenzak haalde hij een dikke, bruine envelop te voorschijn. Dezelfde soort envelop als de brieven die Kees zojuist had meegenomen.
"Geloof je het zelf nog, Elizabeth?" vroeg hij koeltjes. "Gerard is al jaren dood, maar zijn misdaden sterven niet met hem mee. Notaris Hendriks heeft al die jaren de waarheid bewaard in die kluis, in opdracht van mij, om ervoor te zorgen dat de waarheid ooit boven water zou komen. Maar iemand anders heeft die kluis vervroegd leeggehaald. Iemand wilde niet dat Kees de waarheid op een rustige manier zou ontdekken... iemand wilde dat Kees ons allebei zou haten."
Plotseling hoorden we het geluid van een ronkende automotor die met piepende banden de oprijlaan kwam opgereden. De koplampen sneden door het donker en verblindden ons met een fel, wit licht.
---
