De verhoorruimte in het politiebureau van Assen was kaal, koud en rook naar goedkope schoonmaakmiddelen en verschraalde koffie. Het tl-licht boven de stalen tafel zoemde met een irritante, constante frequentie.
Ik zat aan de ene kant van de tafel. Tegenover mij zat Daan.
Hij droeg een grijs gevangenisuniform dat hem te groot zat. Zijn handen waren vastgeketend aan een oog in het midden van de tafel. De arrogantie was volledig uit zijn gelaat verdwenen, maar in zijn ogen brandde een gevaarlijk, koortsachtig licht.
Hoofdinspecteur De Jong stond in een hoek van de kamer, zijn armen over elkaar geslagen, zwijgend toekijkend.
"Mam..." zei Daan. Zijn stem was hees, zijn lippen droog en gebarsten. "Bedankt dat je gekomen bent."
"Ik ben hier niet voor jou, Daan," zei ik met een stem die zo strak was dat hij kon breken. "Ik ben hier voor de waarheid. En daarna wil ik je nooit meer zien."
Daan lachte kort, een zuur, vreugdeloos geluid. "De waarheid? Denk je echt dat De Jong en zijn mensen je de waarheid hebben verteld? Denk je dat papa de held was in dit verhaal?"
"Papa heeft geprobeerd zijn fouten te herstellen," antwoordde ik. "Jij hebt ze gebruikt om jezelf te verrijken."
Daan boog zich zo ver mogelijk over de tafel naar voren, de kettingen van zijn handboeien rammelden luid. "Papa heeft de fouten niet geprobeerd te herstellen, mam! Papa heeft me erín geluisd!"
"Houd je mond," zei ik.
"Luister naar me!" briesde Daan. "Toen ik vierentwintig was en net van de universiteit kwam, liet papa me een document tekenen. Hij zei dat het voor een familielening was voor mijn eerste huis. Maar het was geen lening. Het was een akte waarin ik werd aangesteld als de juridisch bestuurder van zijn offshore-bedrijven! Papa heeft míjn naam gebruikt om zijn hele zwartgeld-imperium op te zetten!"
Mijn ogen vernauwden zich. "Dat is een leugen."
"Vraag het aan De Jong!" schreeuwde Daan, terwijl hij met zijn geketende vuisten op de tafel sloeg. "Vraag het aan het dossier! Toen de rijksrecherche in 2015 een onderzoek begon naar het lek binnen Financiën, ontdekte papa dat het spoor rechtstreeks naar zíjn bedrijven leidde. Als hij werd gepakt, zou híj voor twintig jaar de cel in gaan. Dus wat deed lieve, zorgzame papa? Hij schoof al de schuld door naar mij!"
Ik keek schuin naar De Jong. De inspecteur keek strak voor zich uit, zijn gezicht verraadde niets, maar het uitblijven van een directe ontkenning voelde als een slag in mijn gezicht.
"Is dat waar?" vroeg ik aan De Jong.
De Jong zuchtte en deed een stap naar voren. "Het is gedeeltelijk waar, mevrouw Visser. Arthur Visser heeft in de eerste jaren van het onderzoek inderdaad geprobeerd zijn eigen betrokkenheid te verhullen door de handtekeningen van zijn zoon te gebruiken. Maar toen hij ontdekte dat Daan niet alleen een stroeman was, maar de leiding van het netwerk overnam en actief begon samen te werken met het syndicaat... toen veranderde de situatie."
Daan lachte weer, dit keer luider, hysterisch bijna. "Zie je wel?! Hij heeft mij gebruikt! Hij maakte een monster van mij, en toen ik beter werd in het spel dan hij, kreeg hij spijt! Hij hield niet van mij, mam! En hij hield ook niet van jou!"
"Zwijg!" schreeuwde ik, terplekke overeind komend. De stoel schoof met een hard gekras over de linoleumvloer. "Je bent een moordenaar, Daan! Je hebt hem vergiftigd!"
"Ik heb hem gegeven wat hij verdiende!" beet Daan me toe, zijn ogen wijd opengesperd. "Hij wilde me de gevangenis in sturen om zijn eigen hachje te redden! Ik heb hem uitgeschakeld voordat hij mijn leven definitief kon ruïneren! Ik heb hem de dosering gegeven die hem langzaam uitschakelde, ja! En weet je wat het ergste is, mam? Hij wíst het! Hij keek me elke dag aan als ik hem de thee bracht, en hij dronk het op! Omdat hij wist dat het zijn straf was!"
De kille waanzin van zijn woorden vulde de kleine verhoorruimte. De lucht voelde verstikkend, alsof al de zuurstof eruit was gezogen.
Arthur wist dat zijn eigen zoon hem vergiftigde. En hij liet het gebeuren, terwijl hij in de schaduw werkte aan het opzetten van de valstrik die Daan uiteindelijk zou vernietigen.
Het was geen strijd tussen goed en kwaad geweest. Het was een meedogenloze, ijskoude schaakpartij tussen een vader en een zoon, waarin mijn liefde, mijn vertrouwen en mijn leven slechts de pionnen waren geweest.
Ik keek naar Daan. De jongen die ik op mijn schoot had gehouden. De man die zijn eigen vader had laten sterven en zijn moeder had beloog.
"Je bent je vader zijn zoon," zei ik zacht. "Jullie zijn precies hetzelfde."
Daan verstijfde. De woede in zijn ogen maakte plaats voor een schok van diepe, pijnlijke herkenning.
"Nee..." fluisterde hij. "Ik ben niet zoals hij..."
"Je bent erger," zei ik.
Ik draaide me om en liep naar de deur.
"Mam! Wacht!" schreeuwde Daan achter me, het geluid van de kettingen weergalmde wanhopig. "Mam! Laat me hier niet achter! Mam!"
Ik keek niet meer om. Ik stapte de deur uit, de gang in, waar het daglicht door de hoge ramen scheen. Maar het daglicht kon de kille duisternis die zich in mijn ziel had genesteld niet meer verdrijven.
