De felwitte TL-verlichting van de gang van de Spoedeisende Hulp brandde in mijn ogen. Het was drie uur in de nacht. Het penetrante aroma van ontsmettingsmiddel en de constante elektronische piepjes van de monitoren vulden de ruimte. Ik zat op een harde plastic stoel, mijn handen ineengeslagen, starend naar de deuren van kamer 4.
Mama lag daarbinnen. Ze had een ernstige longinfectie opgelopen, een complicatie van de chemotherapie die haar toch al verzwakte immuunsysteem compleet had platgelegd. De artsen waren uren bezig geweest om haar ademhaling te stabiliseren.
Mijn telefoon lag op de stoel naast me. Nadat de ambulance mama had meegenomen, had ik een noodbericht gestuurd in de groepschat:
Ik: Mama is met spoed opgenomen op de SEH. Longontsteking en acute ademnood. Het is heel ernstig. Komen jullie nu?
Dat was drie uur geleden.
Elena had na een uur geantwoord: Oh nee! Wat verschrikkelijk. Ik zit alleen midden in een belangrijke presentatie-voorbereiding voor morgenochtend om 8.00 uur. Hou me op de hoogte, oké? Kust!
Matteo had dertig minuten later gereageerd: Ik ben net terug van een zakendiner in Rotterdam en heb gedronken, kan nu niet rijden. Laat me weten wat de arts zegt. Als het echt kritiek wordt, neem ik een taxi.
Als het echt kritiek wordt.
Ik voelde een ijzige woede in me opkomen die ik nog nooit eerder had gevoeld. Wat betekende 'kritiek' voor hen? Moest ze doodgaan voordat ze hun comfortabele leventjes een paar uur aan de kant konden schuiven?
De deur van kamer 4 ging open en dokter Visser, een vermoeid uitziende longarts, stapte naar buiten. Hij trok zijn mondkapje naar beneden en keek me medelijdenvol aan.
‘Mevrouw Van Dijk?’
Ik sprong overeind. ‘Hoe is het met haar, dokter?’
‘We hebben haar toestand voor nu weten te stabiliseren met zware antibiotica via het infuus en zuurstof ondersteuning,’ zei hij rustig. ‘Maar ik zal eerlijk met u zijn: haar lichaam is ontzettend verzwakt. De chemotherapie heeft haar reserves uitgeput. De komende achtenveertig uur zijn cruciaal. Ze heeft al haar kracht nodig.’
Hij pauzeerde even en keek om zich heen naar de lege gang. ‘Bent u hier alleen? Geen andere familieleden?’
De vraag kwam aan als een klap in mijn gezicht. ‘Mijn... mijn broer en zus konden zo snel niet komen,’ stamelde ik, beschaamd voor hen.
De arts knikte langzaam, een blik van verstandhouding in zijn ogen. Hij had dit ongetwijfeld vaker gezien. ‘Zorg dat u zelf ook wat rust pakt, mevrouw. Als dit zo doorgaat, stort u zelf ook in. U kunt niet veertien uur per dag mantelzorgen en uw eigen gezin onderhouden zonder dat het u opbreekt.’
‘Ik laat haar niet alleen,’ zei ik vastberaden.
‘Dat begrijp ik,’ antwoordde de arts zacht. ‘Maar u heeft ook grenzen.’
Nadat de arts weg was, glipte ik de kamer binnen. Mama lag stil in de grote ziekenhuisbrowser. Een zuurstofmasker bedekte de helft van haar gezicht. Ze zag er zo klein uit, zo kwetsbaar.
Ik ging op de stoel naast haar bed zitten en pakte haar hand. Ze bewogen haar lippen lichtjes onder het masker. Ik boog me voorover.
‘Sara...’ fluisterde ze nauwelijks hoorbaar.
‘Ik ben hier, mam. Ik ben bij je.’
‘Zijn... zijn Matteo en Elena buiten?’ vroeg ze. Haar ogen zochten de ruimte af, vol hoop. De hoop van een moeder die wil geloven dat haar kinderen om haar geven.
Mijn hart brak in duizend stukken. Ze lag hier te vechten voor haar leven, en haar laatste gedachte was nog steeds of haar andere twee kinderen er waren.
Ik kon het niet meer opbrengen om te liegen. Ik kon het gewoon niet. Maar de rauwe waarheid vertellen over de bankrekening en het testament op dit moment? Dat zou haar fataal worden.
‘Ze... ze konden er nu niet zijn, mam,’ zei ik zacht. ‘Het is midden in de nacht.’
Ik zag de teleurstelling in haar ogen glinsteren, een traan rolde langzaam over haar wang langs de rand van het zuurstofmasker. Ze zei niets meer. Ze sloot haar ogen en keerde haar gezicht af naar de muur. Die stilte was duizend keer erger dan als ze geschreeuwd had.
Om vijf uur 's ochtends hield ik het niet meer uit. Ik liep naar het halletje buiten de afdeling en belde Matteo op. Hij nam pas bij de vijfde poging op. Zijn stem klonk slaperig en geïrriteerd.
‘Sara? Wat is er? Is er iets veranderd?’
‘Matteo,’ zei ik, en mijn stem trilde van opgekropte woede. ‘Je komt nu naar het ziekenhuis.’
‘Luister Sara, ik heb om negen uur een afspraak met een investeerder—’
‘Het interesseert me geen moer wat voor afspraak je hebt!’ schreeuwde ik bijna door de telefoon, waarbij ik mezelf snel herpakte om de verpleegkundigen niet te storen. ‘Mama heeft vannacht bijna het leven gelaten. Ze vroeg naar jou. Ze vroeg naar Elena. En jullie lagen comfortabel in jullie bedden!’
‘Doe niet zo dramatisch, Sara,’ antwoordde Matteo koud. ‘Jij bent er toch? Jij hebt geen drukke leidinggevende functie. Jij kunt je tijd makkelijker indelen. En trouwens, we hebben afgesproken dat we het werk verdelen. Jij doet de dagelijkse zorg, wij regelen de... praktische zaken.’
De praktische zaken. Het geld. Het huis.
‘Praktische zaken?’ herhaalde ik, mijn tanden op elkaar geklemde. ‘Bedoel je daarmee de vijftigduizend euro die je van mama’s spaarrekening hebt gehaald?’
Aan de andere kant van de lijn viel het opeens overstelpend stil. De slaperigheid in Matteo’s stem verdween op slag.
‘Waar... waar heb jij het over?’ stamelde hij.
‘Ik heb de brief van de notaris gezien, Matteo. En de overschrijving,’ zei ik ijskoud. ‘Je hebt precies drie seconden om uit te leggen wat jij en Elena aan het doen zijn, of ik stap nu naar het politiebureau.’
Er viel een lange pauze. Toen klonk de stem van Matteo, niet meer verdedigend, maar plotseling dreigend en koud.
‘Als jij denkt dat je weet wat er speelt, Sara, dan heb je het goed mis. En als je het waagt om mama hieriets over te vertellen... zorg ik ervoor dat je niks meer hebt.’
