Mijn hart hamerde tegen mijn ribbenkast alsof het mijn borstkas wilde breken. Patricia’s ogen stonden wild en ongecontroleerd. De koperen kandelaar in haar hand glom dreigend onder het schrale licht van de kale gloeilamp.
"Doe dit niet, Patricia," zei ik, terwijl ik langzaam een stap naar achteren deed tegen de eikenhouten tafel aan. "De FIOD is al ingelicht. Meneer Van Leeuwen staat boven. Denk je echt dat je hiermee wegkomt?"
"Als jij dood bent, is er geen erfgename meer om de claims door te zetten!" snauwde ze, haar stem overslaand van paranoia. "Richard krijgt als jouw echtgenoot alles! Het huis, de erfenis, de kluis! Wij winnen alsnog!"
Ik voelde de rand van de tafel tegen mijn onderrug. Mijn hand gleed achter me over het hout, op zoek naar iets... eender wat. Mijn vingers raakten de zware, stalen cijferslotkoffer.
"Richard gaat de gevangenis in, Patricia!" schreeuwde ik om tijd te winnen. "Hij is gearresteerd! Hij kan niets erven!"
"Hij komt vrij! Arthur neemt de schuld op zich, dat hebben we afgesproken!" schreeuwde ze.
Met een haatdragende kreet haalde ze uit met de kandelaar.
Ik dook naar links. Het zware koper sneed door de lucht en sloeg met een harde klap tegen een van de houten stellingen. Archiefdozen stortten neer en papieren waaierden als reusachtige sneeuwvlokken door de kelderruimte.
Patricia verloor door de zwaai haar evenwicht en wankelde.
Ik aarzelde geen seconde. Ik greep de zware stalen koffer van de tafel en zwaaide hem met al mijn kracht tegen de arm waarmee ze de kandelaar vasthield.
Een luide kreet van pijn vulde de ruimte. De kandelaar kletterde op de betonnen vloer.
Patricia greep naar haar pols, haar gezicht vertrokken van woede en pijn. "Jij klein kreng!"
Ik wilde langs haar heen naar de trap rennen, maar ze was sneller dan ik verwachtte. Ze greep me bij de kraag van mijn jas en trok me met een woeste ruk achterover. We kwamen beiden met een harde klap op de stenen vloer terecht.
Mijn adem werd uit mijn longen geprest. De wereld draaide voor mijn ogen.
Patricia kwam bovenop me zitten, haar vingers klauwend naar mijn keel. "Je had nooit met mijn zoon moeten trouwen! Je bent altijd al een vlek op onze familie geweest!"
Ik voelde de lucht uit mijn pijpen knijpen. Zwarte vlekken dansend voor mijn ogen. Wanhopig sloeg ik met mijn handen om me heen op de stoffige vloer. Mijn vingers raakten iets meelachtigs en zwaars: de koperen kandelaar.
Met de laatste krachten die ik in me had, tilde ik het zware metaal op en sloeg het tegen de zijkant van haar schouder.
Patricia slaakte een gil van pijn en liet mijn keel los.
Ik duwde haar van me af, krabbelde op handen en knieën over de vloer en haalde diep adem, slurpend naar zuurstof.
"Mevrouw Vermeer?!"
De stem van meneer Van Leeuwen klonk boven aan de trap, gevolgd door het gehaaste geluid van harde schoenzolen op de betonnen treden.
Notaris Van Leeuwen stormde de kelder binnen, vergezeld door twee geüniformeerde agenten die blijkbaar achtergebleven waren om het pand te bewaken tot de FIOD-doorzoeking de volgende ochtend.
"Wat is hier aan de hand?!" riep de voorste agent, terwijl hij zijn zaklamp op de vloer richtte en zijn pistool trok.
Patricia lag kermend op de grond, haar hand op haar schouder gedrukt. "Ze heeft me aangevallen!" jammerde ze op de toon van een slachtoffer. "Ze is gek geworden! Ze wilde me vermoorden!"
Ik stond moeizaam op, leunend tegen de tafel, terwijl ik naar mijn keel greep. "Ze heeft bekend..." bracht ik er hees uit. "Ze heeft bekend dat ze de behandeling van mijn moeder heeft geannuleerd... ze wilde me van de trap slaan."
De agent keek naar de kandelaar op de grond, naar de omgegooide stellingen en naar de sporen van de worsteling. Daarna keek hij naar Patricia.
"Mevrouw Van der Bilt," zei de agent streng. "U was gesommeerd het pand te verlaten. U bevindt zich hier illegaal én u wordt verdacht van poging tot zware mishandeling."
Hij boog zich voorover en sloeg Patricia meedogenloos in de boeien.
"Dit is een vergissing! Jullie weten niet wie ik ben!" krijste Patricia, terwijl ze over de vloer werd gesleept richting de trap. "Mijn man kent de burgemeester! Jullie worden allemaal ontslagen!"
Haar geschreeuw stierf langzaam weg toen de agenten haar de keldertrap op hijsden.
Ik bleef alleen achter met meneer Van Leeuwen in de beschadigde kelder. De stilte die terugkeerde was zwaar en geladen.
"Gaat het met u, mevrouw Vermeer?" vroeg de notaris bezorgd, terwijl hij me een zakdoek reikte.
"Ik leef," zei ik hees, terwijl ik de zakdoek tegen een schaafwond op mijn voorhoofd drukte.
Mijn ogen vielen op de grond. Tussen de door de worsteling omgevallen archiefdozen lag een rode map die uit een van de kasten was gevallen. Op de voorkant van de map stond een stempel: Vertrouwelijk – Dossier Vermeer/Van der Bilt 2011.
Ik bukte me en pakte de map op.
"Meneer Van Leeuwen," zei ik, "wat is dit?"
De notaris keek naar het stempel en zijn gezicht werd ernstig. "Dat is het persoonlijke dossier dat uw tante Helena heeft aangelegd over de periode vlak na het overlijden van uw moeder."
Ik sloeg de map open. Binnenin zat geen medisch rapport, maar een serie fotografische afdrukken en een bankafschrift van een privérekening in Zwitserland.
Het bankafschrift stond niet op naam van Arthur. En ook niet op naam van Patricia.
Het afschrift stond op naam van Richard van der Bilt.
De datum van de opening van de rekening was 15 januari 2011 – exact drie dagen na het overlijden van mijn moeder. En het rekeningsaldo vertoonde een storting van exact 300.000 euro. Het geannuleerde geld van de medische behandeling.
Mijn adem stokte.
Richard had de annulering niet alleen geweten... het geld van de behandeling die het leven van mijn moeder had kunnen redden, was direct op zíjn persoonlijke privérekening gestort.
Op dat moment ging de telefoon van meneer Van Leeuwen over. Hij nam op, luisterde een paar seconden en zijn ogen werden groot.
"Mevrouw Vermeer," zei hij, terwijl hij het telefoongesprek beëindigde en mij aankeek met een blik van absolute schok. "Dat was het hoofdbureau van politie."
"Wat is er?" vroeg ik wanhopig.
"De politiewagen die uw echtgenoot Richard en uw schoonvader Arthur vervoerde naar het hoofdbureau... is zojuist op de Rijksweg geslipt door de gladheid en van de weg geraakt."
Ik hield mijn adem in. "En?"
"Arthur van der Bilt is lichtgewond," zei Van Leeuwen zacht. "Maar Richard... Richard is uit het voertuig geschoten en vluchtvoetijdig verdwenen in het aangrenzende bosgebied. Hij is op de vlucht."
---
